مرجع

بخش مرجع كتابخانه عمومي حسينيه ارشاد

خدمات مرجع فعالیت‌هایی را شامل می‌شوند که برای ایجاد رابطه میان نیازهای اطلاعاتی افراد و منابع اطلاعاتی موجود در کتابخانه انجام می‌شود. هدف از این خدمات کمک به مراجعان برای استفاده از مجموعه منابع اطلاعاتی کتابخانه است. راهنمایی افراد برای دستیابی به منابعی که در کتابخانه موجود نیستند هم از جمله‌ی این خدمات به حساب می‌آیند. خدمات مرجع در کتابخانه‌ها به این دلیل ارائه می‌شود که بسیاری از روش‌های دسترسی به اطلاعاتِ مجموعه کتابخانه برای مراجعان و مخاطبان پیچیده به نظر می‌رسد و نیاز است تا افراد در این باره راهنمایی و هدایت شوند. گرچه منابع کتابخانه‌ها هر یک براساس روشی منطقی سازماندهی می‌شوند، اما این نوع سازماندهی ممکن است باعث سرگردانی مخاطبان و مراجعان باشد. به این منظور بخشی با عنوان بخش مرجع در سال 1373 هجری شمسی در کتابخانه عمومی حسینیه ارشاد شروع به فعالیت کرد.

 منابع مرجع شامل کتابشناسی‌ها، فهرست‌ها، نمایه‌ها، نامه‌ها، واژه‌نامه‌ها، دانش‌نامه‌ها و دائره‌المعارف‌ها، سرگذشت‌نامه‌ها، منابع جغرافیایی، دستنامه‌ها، دستورنامه‌ها، راهنماها، سالنامه‌ها و گاهنامه‌ها است که به زبان‏های فارسی، انگلیسی، عربی و لاتین موجود است.

 از سال 1383 (هـ.ش) واحد کتاب‏های نفیس نیز به بخش مرجع افزوده شد. این واحد شامل کتاب‌های نسخ خطی، چاپ سربی و سنگی است. واحد اسناد مکتوب معاصر، جزء دیگری از بخش مرجع است. در سال 1384 نیز واحدی با عنوان اسناد دیداری و شنیداری در بخش مرجع تأسیس شد. فایل صوتی و تصویری برنامه‌های برگزار شده در مؤسسه در این بخش نگهداری می‌شود.

 - دسترسی به کتاب‌های مرجع، نفیس و اسناد این بخش به صورت قفسه باز است و مراجعان می‌توانند خود به قفسه‏ها مراجعه کرده و منبع مورد نظرشان را انتخاب کنند. از آنجایی که جایگزینی کتاب‏ها باید با نظم خاص و برطبق نظام رده‌بندی موجود در قفسه‌ها انجام شوند، از مراجعان خواسته شده پس از استفاده از منابع، آنها را روی میز قرار دهند و از جایگزینی آنها در قفسه‌ها خودداری کنند. وجه تمایز شماره منابع مرجع با منابع عادی، وجود حرف (م) برای منابع فارسی و (R) برای منابع لاتین در بالای شماره رده کتاب است. حرف (D) ویژه کتاب‏های واحد اسناد مکتوب است.
 - منابع مرجع قال امانت بیرون از کتابخانه نیستند. فقط اسناد مکتوب قابل امانت‌اند، منابع دیداری و شنیداری نیز در صورتی که متعلق به آرشیو مؤسسه نباشند، قابل تکثیرند. کهنه‌چاپ‌ها فقط دسترسی مجازی دارند. سایر منابع مرجع نیز در سالن کتابخانه قابل استفاده هستند.

 پاسخگویی به مراجعان:
 
1- پاسخگویی حضوری: اعضا و کاربران مهمان می‌توانند پرسش‌ها و نیازهای اطلاعاتی خود را با کتابدار مرجع در میان بگذارند و پاسخ خود را دریافت کنند.
 2- پاسخگویی تلفنی: در بخش مرجع، امکان پاسخگویی به پرسش‌های افراد به صورت تلفنی وجود دارد، اگر شخصی از وضعیت موجودی منبع در کتابخانه مطمئن نیست می‌تواند پیش از مراجعه، از وجود آن مطمئن شود یا چنانچه پرسشی ابتدایی مانند آدرس ناشر، معنای یک واژه و ... داشته باشد می‌تواند پاسخ خود را تلفنی دریافت کند.
 3- پاسخگویی با ایمیل: در مواردی که انجام کار پژوهشی مراجعان نیاز به زمان بیشتری دارد برای جلوگیری از اتلاف وقت، نشانی ایمیل شخص یادداشت و اطلاعات ایمیل می‌شود. در صورتی‌که به اطلاعات بیشتری نیاز باشد، مراجعه‌کننده درخواستش را بدون مراجعه دوباره و از طریق ایمیل مطرح می‌کند و کتابدار مرجع در کوتاه‌ترین زمان پاسخگو خواهد بود.

شرایط استفاده از بخش مرجع
- اعضای کتابخانه می‏توانند با ارائه کارت عضویت فعال از منابع این بخش استفاده کنند.
- افراد غیرعضو می‏توانند با ارائه‏ کارت میهمان از این بخش استفاده کنند. تکثیر (کپی و اسکن) این منابع با رعایت حق مؤلف امکان‌پذیر است.
- واحد اسناد دیداری - شنیداری برای استفاده بهتر و بیشتر افراد از برنامه‌های برگزار شده در مؤسسه؛ امکان دسترسی به این منابع را از طریق سایت کتابخانه فراهم کرده است. همچنین امکان تکثیر بعضی از منابع وجود دارد.
- کتابدار بخش مرجع در تمام ساعات کار کتابخانه، آماده پاسخگویی به پرسش‌های مراجعان است.

نشاني:: تهران- خیابان دکتر علی شریعتی- شماره 11- کدپستی : ١٩٤٧٧١٣١٣٣
تلفن: 7-22894004- تلفن روابط عمومی : 22866465 فاکس : 22894081
پست الکترونیکی : reference@hepl.ir
نشانی اینترنت : www.hepl.ir